Έχετε ήδη σκεφτεί την ονομασία της επιχείρησής σας καθώς και τον τομέα της δραστηριοποίησής της; Τότε, το αμέσως επόμενο βήμα είναι η κατοχύρωση του εμπορικού σήματος.
Η επωνυμία και το εμπορικό σήμα είναι τα διακριτικά στοιχεία μιας επιχείρησης που τη βοηθούν να ξεχωρίζει από τον ανταγωνισμό και την κάνουν αναγνωρίσιμη στο κοινό της. Όσο περισσότερο εξελίσσεται ένα brand, τόσο μεγαλύτερη αξία αποκτούν αυτά τα χαρακτηριστικά, και τόσο πιο σημαντική γίνεται η προστασία τους από τη μη εξουσιοδοτημένη χρήση.
Η κατοχύρωση του εμπορικού σήματος σάς επιτρέπει να προστατεύετε την ταυτότητα που χτίζετε για την επιχείρησή σας και να διασφαλίζετε τα δικαιώματά σας απέναντι στην κατάχρηση από τρίτους.
Τι είναι το εμπορικό σήμα;
Σύμφωνα με τον Οργανισμό Βιομηχανικής Ιδιοκτησίας (ΟΒΙ), εμπορικό σήμα είναι οποιοδήποτε χαρακτηριστικό διακρίνει τα προϊόντα ή τις υπηρεσίες μιας επιχείρησης από εκείνα των άλλων επιχειρήσεων. Το εμπορικό σήμα μπορεί να αποτελείται από λέξεις –ή ονόματα προσώπων– σχέδια, γράμματα, αριθμούς, χρώματα, το σχήμα ή τη συσκευασία ενός προϊόντος, ακόμη και από ήχους.
Με απλά λόγια, το εμπορικό σήμα βοηθά τους καταναλωτές να αναγνωρίζουν το brand σας και να το ξεχωρίζουν από τον ανταγωνισμό. Μπορεί, για παράδειγμα, να είναι η ονομασία της επιχείρησής σας, το λογότυπό της ή κάποιο άλλο χαρακτηριστικό στοιχείο της ταυτότητάς της.
Το εμπορικό σήμα, ωστόσο, δεν ταυτίζεται απαραίτητα με την επωνυμία της επιχείρησης ή το domain name της ιστοσελίδας σας. Πρόκειται για διαφορετικά στοιχεία, τα οποία συνυπάρχουν για να χτίσουν μια αναγνωρίσιμη ταυτότητα για το brand σας.
Η κατοχύρωση ενός domain, για παράδειγμα, δεν σημαίνει ότι έχετε κατοχυρώσει και το εμπορικό σας σήμα. Σας εξασφαλίζει το δικαίωμα χρήσης μιας συγκεκριμένης διαδικτυακής διεύθυνσης, όπως το www.mybrand.gr., αλλά δεν σας προσφέρει από μόνη της την προστασία του εμπορικού σας σήματος.
Μερικά χαρακτηριστικά παραδείγματα εμπορικών σημάτων:
Επωνυμία: Adidas, Philips, Levi’s, Netflix.
Λογότυπο: το αιλουροειδές της Puma, το αστέρι της Mercedes-Benz ή το λογότυπο της LEGO.
Σλόγκαν: το «Just Do It» της Nike.
Ονομασία προϊόντος: iPhone της Apple, PlayStation της Sony ή Air Jordan της Nike.
Χαρακτηριστικό σχήμα ή συσκευασία: το γυάλινο μπουκάλι της Coca-Cola ή το τριγωνικό σχήμα της σοκολάτας Toblerone.
Ήχος: ο χαρακτηριστικός βρυχηθμός του λιονταριού της Metro-Goldwyn-Mayer (MGM).
Χρώμα: το χαρακτηριστικό ματζέντα της Deutsche Telekom ή η συγκεκριμένη απόχρωση μοβ της σοκολάτας Milka.
Γιατί να κατοχυρώσετε το εμπορικό σήμα για την επιχείρησή σας
- Έχετε το αποκλειστικό δικαίωμα για τη χρήση του
- Ενισχύετε την αξία της επιχείρησής σας
- Προστατεύετε το εμπορικό σας σήμα από κατάχρηση
1. Έχετε το αποκλειστικό δικαίωμα για τη χρήση του
Σύμφωνα με τον Οργανισμό Βιομηχανικής Ιδιοκτησίας (ΟΒΙ), η κατοχύρωση ενός εμπορικού σήματος σάς παρέχει το αποκλειστικό δικαίωμα χρήσης του για τα προϊόντα ή τις υπηρεσίες για τα οποία έχει καταχωριστεί.
Επομένως, μπορείτε να χρησιμοποιείτε το σήμα στα προϊόντα και τις συσκευασίες σας, στο διαφημιστικό και έντυπο υλικό σας, καθώς και σε ηλεκτρονικά ή οπτικοακουστικά μέσα με σκοπό την προβολή της επιχείρησής σας.
2. Ενισχύετε την αξία της επιχείρησής σας
Με την πάροδο του χρόνου, το κοινό αρχίζει να συνδέει ένα συγκεκριμένο όνομα, λογότυπο ή άλλο διακριτικό στοιχείο με τα προϊόντα και τις υπηρεσίες σας, κι έτσι το εμπορικό σας σήμα αποκτά τη δική του εμπορική αξία.
Για τον λόγο αυτό, η προστασία του είναι σημαντική όχι μόνο για μεγάλες εταιρείες που έχουν ήδη καθιερωθεί στην αγορά, αλλά και για μικρότερες επιχειρήσεις που βρίσκονται ακόμη στη διαδικασία ανάπτυξης του brand τους.
3. Προστατεύετε το εμπορικό σας σήμα από κατάχρηση
H κατοχύρωση του εμπορικού σήματος σάς προστατεύει από τον κίνδυνο παραποίησης ή αντιγραφής του σήματός σας και σας δίνει τη δυνατότητα να προστατεύετε τα δικαιώματά σας απέναντι σε τρίτους.
Με αυτόν τον τρόπο, αποτρέπετε τη χρήση του σήματός σας από άλλες επιχειρήσεις για ίδια ή παρόμοια προϊόντα ή αντίστοιχες υπηρεσίες, ειδικά όταν υπάρχει ο κίνδυνος να προκληθεί σύγχυση στους καταναλωτές.
Πώς να κατοχυρώσετε ένα εμπορικό σήμα στην Ελλάδα
Η κατοχύρωση ενός εμπορικού σήματος ίσως να σας φαίνεται περίπλοκη στην αρχή, αλλά η διαδικασία είναι πιο απλή αν τη χωρίσετε σε συγκεκριμένα βήματα. Στην Ελλάδα, ο αρμόδιος φορέας για την καταχώριση των εθνικών εμπορικών σημάτων είναι ο Οργανισμός Βιομηχανικής Ιδιοκτησίας (ΟΒΙ).
Πριν φτάσετε στην αίτηση, όμως, καλό θα ήταν να κάνετε μια μικρή προετοιμασία. Δείτε πώς να κατοχυρώσετε ένα εμπορικό σήμα στην Ελλάδα, από τον αρχικό έλεγχο μέχρι την κατοχύρωσή του:
- Πρώτα, κάντε έρευνα για εμπορικά σήματα
- Ελέγξτε αν το εμπορικό σας σήμα μπορεί να κατοχυρωθεί
- Επιλέξτε τις σωστές κλάσεις προϊόντων και υπηρεσιών
- Υποβάλετε την αίτηση στον ΟΒΙ
- Τι συμβαίνει μετά την υποβολή της αίτησης;
-
Πρώτα, κάντε έρευνα για εμπορικά σήματα
Πριν επενδύσετε χρόνο και χρήματα στην αίτηση, ελέγξτε εάν υπάρχει ήδη ίδιο ή παρόμοιο εμπορικό σήμα.
Μέσω του TMview, στο οποίο παραπέμπει και ο ΟΒΙ, μπορείτε να κάνετε αναζήτηση για άλλα σήματα. Μην περιοριστείτε μόνο στην ακριβή ονομασία που έχετε επιλέξει – αναζητήστε και παρόμοιες ονομασίες ή σήματα που αφορούν αντίστοιχα προϊόντα και υπηρεσίες.
Πηγή: TMview
2. Ελέγξτε αν το εμπορικό σας σήμα μπορεί να κατοχυρωθεί
Δεν μπορεί κάθε όνομα, λέξη, λογότυπο ή άλλο στοιχείο να κατοχυρωθεί ως εμπορικό σήμα. Βασική προϋπόθεση είναι να έχει διακριτικό χαρακτήρα, ώστε να μπορεί να ξεχωρίζει τα προϊόντα ή τις υπηρεσίες της επιχείρησής σας από εκείνα άλλων επιχειρήσεων.
Για παράδειγμα, αν ανοίγετε ένα κατάστημα που πουλάει καφέ, μια ονομασία όπως «Ελληνικός Καφές» είναι πιθανό να μη γίνει αποδεκτή, καθώς αναφέρεται άμεσα στο προϊόν που προσφέρετε. Αντίθετα, ένα πρωτότυπο όνομα, όπως το “Morning Brew” που δεν περιγράφει απλώς το προϊόν αλλά αναφέρεται έμμεσα σε αυτό, έχει ισχυρότερο χαρακτήρα για να χρησιμοποιηθεί ως εμπορικό σήμα.
3. Επιλέξτε τις σωστές κλάσεις προϊόντων και υπηρεσιών
Η κατοχύρωση ενός εμπορικού σήματος δεν καλύπτει αυτόματα κάθε προϊόν ή υπηρεσία. Στην αίτησή σας πρέπει να δηλώσετε τι ακριβώς θέλετε να προστατεύσετε, επιλέγοντας τις αντίστοιχες κλάσεις της Νίκαιας.
Τι είναι οι κλάσεις της Νίκαιας;
Η ταξινόμηση των σημάτων, η οποία χρησιμοποιείται και στην Ελλάδα, χωρίζει τα προϊόντα και τις υπηρεσίες σε 45 κλάσεις. Για παράδειγμα, τα είδη ένδυσης ανήκουν στην κλάση 25, ενώ τα οινοπνευματώδη ποτά στην κλάση 33.
Επιλέξτε προσεκτικά τις κλάσεις που ταιριάζουν στη δραστηριότητά σας, καθώς αυτές καθορίζουν για ποια προϊόντα και υπηρεσίες θα προστατεύεται το εμπορικό σας σήμα.
4. Υποβάλετε την αίτηση στον ΟΒΙ
Αφού ολοκληρώσετε τους απαραίτητους ελέγχους, μπορείτε να προχωρήσετε στην κατάθεση της αίτησής σας στον ΟΒΙ.
Τι θα χρειαστείτε για την αίτηση
Στην αίτηση θα πρέπει, μεταξύ άλλων, να δηλώσετε τα στοιχεία του καταθέτη, να προσδιορίσετε το εμπορικό σήμα που θέλετε να κατοχυρώσετε και να αναφέρετε τα προϊόντα ή τις υπηρεσίες που θα καλύπτει.
Η ηλεκτρονική αίτηση του σήματος πραγματοποιείται μέσω του ΟΒΙ με τη χρήση των κωδικών σας TAXISnet.
Πόσο κοστίζει η κατοχύρωση εμπορικού σήματος;
Σύμφωνα με τον ΟΒΙ, το τέλος για την κατάθεση εμπορικού σήματος είναι:
Ηλεκτρονική κατάθεση: 100 € για την πρώτη κλάση.
Έντυπη κατάθεση: 120 € για την πρώτη κλάση.
Κάθε επιπλέον κλάση: 20 € (είτε η κατάθεση γίνει ηλεκτρονικά είτε σε έντυπη μορφή).
Τι συμβαίνει μετά την υποβολή της αίτησης;
Μετά την κατάθεση, ο ΟΒΙ εξετάζει την αίτηση για να διαπιστώσει εάν πληρούνται οι προϋποθέσεις κατοχύρωσης. Εφόσον γίνει δεκτή, η σχετική απόφαση δημοσιεύεται και ακολουθεί η προβλεπόμενη περίοδος κατά την οποία μπορεί να ασκηθεί ανακοπή από τρίτους.
Πόσο διαρκεί η προστασία του εμπορικού σήματος;
Μετά την ολοκλήρωση της διαδικασίας, το εμπορικό σήμα καταχωρίζεται στο μητρώο. Η προστασία του διαρκεί 10 χρόνια, και κατά το τελευταίο 6μηνο της 10ετούς προστασίας του μπορείτε να κάνετε αίτηση για την ανανέωση του, με την καταβολή των αντίστοιχων τελών.
Πώς να κατοχυρώσετε το εμπορικό σήμα στην Ευρωπαϊκή Ένωση
Αν δραστηριοποιείστε και σε άλλες χώρες της ΕΕ, μπορείτε να κατοχυρώσετε το εμπορικό σας σήμα σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Η αίτηση υποβάλλεται στο Γραφείο Διανοητικής Ιδιοκτησίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης (EUIPO) και μέσω αυτής αποκτάτε προστασία σε όλα τα κράτη μέλη της ΕΕ.
Η βασική ηλεκτρονική αίτηση κοστίζει 850 € για μία κλάση προϊόντων ή υπηρεσιών. Για τη δεύτερη κλάση το τέλος είναι 50 € και για κάθε επιπλέον κλάση από την τρίτη και μετά το κόστος είναι 150 €. Η προστασία ισχύει για 10 χρόνια και μπορείτε να την ανανεώνεται κάθε δεκαετία χωρίς περιορισμό.
Συχνές ερωτήσεις για την κατοχύρωση εμπορικού σήματος στην Ελλάδα
Μπορώ να κατοχυρώσω μόνο το όνομα της επιχείρησής μου ως εμπορικό σήμα;
Ναι, ένα όνομα μπορεί να καταχωριστεί ως εμπορικό σήμα, εφόσον πληροί τις απαραίτητες προϋποθέσεις. Μπορείτε επίσης να ζητήσετε προστασία για ένα λογότυπο ή για συνδυασμό λεκτικών και απεικονιστικών στοιχείων.
Χρειάζομαι δικηγόρο για να κατοχυρώσω ένα εμπορικό σήμα;
Όχι απαραίτητα. Μπορείτε να υποβάλετε ηλεκτρονικά την αίτηση για εθνικό εμπορικό σήμα μέσω του ΟΒΙ. Αν, όμως, η περίπτωσή σας είναι πιο σύνθετη ή προκύψει κάποια διαφορά ή ανακοπή, μπορεί να χρειαστείτε εξειδικευμένη νομική συμβουλή.
Η κατοχύρωση της επωνυμίας προστατεύει αυτόματα και το εμπορικό μου σήμα;
Όχι. Η επωνυμία μιας επιχείρησης και το εμπορικό σήμα είναι διαφορετικά πράγματα. Η κατοχύρωση της επωνυμίας σας δεν σημαίνει ότι έχετε αποκτήσει αυτόματα και τα δικαιώματα που παρέχει η κατοχύρωση ενός εμπορικού σήματος.
Ισχύει στο εξωτερικό ένα εμπορικό σήμα που έχω κατοχυρώσει στην Ελλάδα;
Η κατοχύρωση ενός εθνικού εμπορικού σήματος μέσω του ΟΒΙ παρέχει προστασία στην Ελλάδα. Αν θέλετε να προστατεύσετε το σήμα σας και σε άλλες αγορές, θα πρέπει να εξετάσετε τις αντίστοιχες δυνατότητες κατοχύρωσης εμπορικού σήματος σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης ή διεθνώς.
